Warunkowe umorzenie postępowania karnego

Powszechne przekonanie o tym, iż za popełnione przestępstwo zostanie wymierzona kara jest jak najbardziej słuszne, ale w wielu przypadkach ustawodawca dopuszcza możliwość udzielenia oskarżonemu drugiej szansy, na przykład w postaci warunkowego umorzenia postępowania karnego.

Czym w ogóle jest warunkowe umorzenie postępowania?

To instytucja skodyfikowana w art. 66 i dalszych kodeksu karnego, pozwalająca, jak nazwa sama wskazuje, na wyznaczenie sprawcy okresu próby zamiast ukarania go jedną z kar przewidzianych za dane przestępstwo.

Okres próby trwa od roku do 3 lat, biegnie od chwili uprawomocnienia się orzeczenia. W trakcie jego trwania sprawca nie może naruszać porządku prawnego, w szczególności popełniać dalszych przestępstw. W trakcie okresu próby mogą zostać na sprawcę nałożone obowiązki przewidziane prawem karnym, a sam sprawca może zostać objęty dozorem policyjnym lub obowiązkiem współpracy z kuratorem sądowym. Instytucja ta jest bardzo wszechstronna i wiele jej elementów będzie zależeć od uznania sądu rozpoznającego sprawę.

Warunkowe umorzenie postępowania nie podlega wpisaniu do karty karnej, gdyż w świetle prawa nie jesteśmy osobą skazaną prawomocnym wyrokiem sądu. Jest to szczególnie istotne w przypadku osób, którym np. z uwagi na wykonywany zawód czy wymagania pracodawcy potrzebna jest „czysta” karta karna.

Co muszę zrobić żeby mieć warunkowo umorzone postępowanie?

Uprzednia niekaralność

Po pierwsze musisz kartę karną wolną od przestępstw popełnionych umyślnie. Specjalnie nie mówię, że musi być to twój pierwszy kontakt z prawem, ponieważ jeżeli popełniłeś wcześniej jakieś przestępstwo umyślne, ale uległo ono zatarciu, w świetle prawa jesteś traktowany jako osoba uprzednio niekarana.

Wina i społeczna szkodliwość czynu

Popełnione przestępstwo nie może być rażące z punktu widzenia prawa karnego. W tej kwestii nie chodzi tylko o kwalifikację (czyli konkretne przestępstwo, np. kradzież czy prowadzenie pojazdu w stanie nietrzeźwości), ale o to co i w jaki sposób zrobiłeś. Sąd zupełnie inaczej podejdzie do człowieka, który za namową kolegów ukradł tabliczkę czekolady w sklepie, niż do zawodowego kierowcy TIR-a, który zatrzymany do kontroli wydmuchał 2,5 promila.

Okoliczności popełnienia czynu

Nie może być żadnych wątpliwości co do tego kto i w jaki sposób popełnił przestępstwo. Wniosek o warunkowe umorzenie postępowania karnego to gra w otwarte karty.

Właściwości, warunki osobiste i dotychczasowe zachowanie sprawcy

Swoją osobą, zachowaniem i cechami musisz wskazywać na to, że jesteś godzien. Sąd niekoniecznie będzie dociekał, czy jesteś wewnętrznie dobrym człowiekiem, ale już na pewno zapyta czy masz stałą pracę, rodzinę na utrzymaniu i zwróci uwagę na to jak zachowywałeś się np. w chwili zatrzymania przez policję.

Postawa sprawcy

Wyłączyłem tę część jako odrębny podpunkt, ponieważ jest w mojej ocenie niezwykle istotna. Sąd zwróci uwagę na to, czy żałujesz i wstydzisz się popełnionego czynu.

Kiedy złożyć wniosek?

Wniosek możesz złożyć już na etapie postępowania przygotowawczego, czyli a etapie kiedy sprawa nie trafiła jeszcze do sądu, a zajmuje się nią na razie policja/prokuratura. Jeżeli twój wniosek zostanie zaakceptowany, do sądu kierowany jest nie akt oskarżenia, a wniosek o warunków umorzenie postępowania karnego. Taki wniosek musi zostać zaakceptowany przez sąd.

Jeżeli nie udało ci się przekonać prokuratury o zasadności warunkowego umorzenia postępowania, możesz wniosek złożyć ponownie, już przed sądem, który we własnym zakresie oceni czy postępowanie można warunkowo umorzyć, czy też nie. W praktyce największą szansę sukcesu daje akceptacja wniosku przez prokuraturę.

Oczywiście na każdym etapie postępowania, zarówno przygotowawczym jak i sądowym możesz korzystać z usług obrońcy, który pomoże ci w sformułowaniu wniosku i zwróceniu uwagi organów ścigania na kwestie, które należy wziąć pod uwagę w twojej sprawie.

Adwokat Marcin Smyczek

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *